حیث التفاتی چیست و چرا مهم است؟
30 بازدید
محل نشر: نشریه ذهن/ 34-35
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
نویسنده، ضمن به دست دادن مفهومی کلی از چیستی «حیث التفاتی» از اهمیت آن می پرسد و در پاسخ، به تنگنای شخصی یا تنگنای دکارتی که فلسفه در سده های گذشته دچار آن بوده است، اشاره می کند. بر اساس معرفت شناسی دکارتی و لاکی، زمانی که ما شناسایی حاصل می‌کنیم، نخست از خودمان یا تصورات خودمان آگاه می‌‌شویم. در این فلسفه‌ها آگاهی چونان یک وهم، یا یک جعبۀ دربسته پنداشته می‌‌شود؛ و آگاهی ما متوجه انطباعات و مفاهیم در این فضای بسته اند و به طور مستقیم به خود اشیا در بیرون راهی ندارند. بدین روی، آگاهی‌های ما در درجۀ نخست اساساً (آگاهی) «از» چیزی نیستند؛ بلکه ما گرفتار وضعیتی هستیم که تنگنای شخصی نامیده می شود. نویسنده سپس، با اشاره به رمان «مورفی» ساموئل بکت، تنگنای شخصی را بیشتر توضیح می دهد و با بیان اینکه: ما به طور فطری می‌‌دانیم که در ذهنیت خودمان محبوس نیستیم، اهمیت مسئله حیث التفاتی را در آن می داند که موجب رهاسازی ما از تنگنای شخصی و برهم ریختن دکترین دکارتی می شود. پدیدارشناسی نشان می‌دهد که ذهن، امری عمومی است؛ چیزی که فعالیت می‌کند و خود را به نحو فاش وعلنی، و نه محدود در چارچوب خود، می‌‌نمایاند. همه چیز، بیرونی است. اشیا به نحوه‌های گوناگون می‌‌توانند موجود باشند، نحوۀ پدیدارشدن اشیا، بخشی از هستی آنهاست؛ اشیا آن گونه که هستند، پدیدار می‌‌شوند و آن گونه هستند که پدیدار می‌‌شوند. اشیا صرفاً موجود نیستند؛ آنها همچنین خودشان را آن گونه که هستند، می‌‌نمایانند. کلید واژه ها: حیث التفاتی، پدیدار شناسی، پدیدار، تنگنای شخصی، تنگنای دکارتی.
آدرس اینترنتی